08/04/2015
Ανα-μένοντας το μέλλον
Του E.P.
Artist: Quino
(Από το Βικιλεξικό)
μέλλον (ουδέτερο) : το χρονικό διάστημα μετά το παρόν, ο χρόνος που ακολουθεί μετά την παρούσα χρονική στιγμή
Όλοι μας αναρωτιόμαστε διάφορα. Άλλοτε σοβαρά προβληματισμένοι, άλλοτε όχι. Άλλοι πολύ, άλλοι λίγο.
Πόσα όμως άλυτα προβλήματα μπορούν να σε ταλανίσουν; Θεωρώ μόνο δύο: Από που ήρθαμε και που πάμε.
Ποιοί είμαστε; Πως εμφανιστήκαμε ως όντα σ' αυτόν τον κόσμο; Γιατί;
Και αν μη τι άλλο, στην ιστορία της ανθρωπότητας όποιος καταπιάστηκε με οποιοδήποτε μορφή φιλοσοφικής ή επιστημονικής θεώρησης προσπάθησε να δώσει λογικές απαντήσεις. Αλλά πώς να αναζητηθεί λογική απάντηση, όταν τα ερωτήματα από μόνα τους είναι παράλογα; Παράλογα, διότι δεν εξηγούνται με την κοινή μας λογική.
Και αν θεωρήσουμε ότι δεν είναι σημαντικότερο να δοθεί απάντηση στο «από που ήρθαμε», αφού είναι κατά κάποιο τρόπο δεδομένο μιας και είμαστε εδώ, τότε το βασανιστικό «που πάμε;» είναι που αφορά το μέλλον.
Οπότε η επόμενη σκέψη δεν θα 'ναι το: «υπάρχει μέλλον»;
Και αν υπάρχει, είναι προκαθορισμένο; Το ελέγχει κάποιος; Το δημιουργεί ο καθένας ξεχωριστά για τον εαυτό του; Το αλλάζει; Είναι το ίδιο για όλους;
Με το τι είναι, αν υπάρχει, πότε άρχισε και πότε τελειώνει ο χρόνος έχουν ασχοληθεί πολλοί. Από τα "Φυσικά" του Αριστοτέλη, μέχρι τη "Σχετικότητα" του Αϊνστάιν, και από τον Επίκουρο, ως τον Άγιο Αυγουστίνο της Ιππώνος.
Υπάρχει τελικά κάτι να περιμένει κανείς;
Το παρελθόν το γνωρίζουμε. Το ζήσαμε. Έχουμε τις αναμνήσεις του.
Το παρόν είναι αυτό που νιώθουμε τώρα. Το πως αισθανόμαστε και ό,τι αντιλαμβανόμαστε αυτήν τη στιγμή.
Το μέλλον; Αυτό που έρχεται;
Η αίσθηση του μέλλοντος υπάρχει. Ζούμε μια περιοδικότητα που μας αφήνει το περιθώριο να κάνουμε προβλέψεις ως άνθρωποι και ως κάτοικοι αυτού του κόσμου. Γεννιόμαστε, μεγαλώνουμε γερνάμε, πεθαίνουμε. Το ίδιο έγινε με όλους πριν από εμάς. Και πάνω-κάτω όλοι έζησαν με τον ίδιο τρόπο. Όπως ξέρουμε ότι κάθε 12 ώρες ξημερώνει-νυχτώνει. Κάθε 4 μήνες αλλάζει εποχή. Ξέρουμε πότε θα κάνει ζέστη, πότε κρύο. Μπορούμε να προβλέψουμε την εξέλιξη βασικών διαδικασιών και παραμέτρων. Έχουμε αναπτύξει θετικές επιστήμες βασιζόμενοι σε αυτά που αντιλαμβανόμαστε. Καμιά φορά, πέρα από τα άμεσα αντιληπτά.
Και όλα αυτά βέβαια με τη θεμελιώδη, μοναδική και ανυπέρβλητη παραδοχή ότι η επόμενη στιγμή από αυτή εδώ, τώρα δα που σκεφτόμαστε, θα υπάρξει...
Πράγμα το οποίο βέβαια δε γνωρίζουμε, δεν ελέγχουμε.
Και μπροστά σε αυτήν την πιθανότητα είμαστε εντελώς αδύναμοι, ανύπαρκτοι. Όλη μας η ύπαρξη εξαρτάται από την επόμενη στιγμή.
Έχει νόημα να περιμένουμε ένα καλύτερο μέλλον; Θα έρθει καλύτερο από μόνο του;
Ναι, αλλά πώς θα είναι το μέλλον; Καλύτερο απ' ό,τι ζήσαμε και ζούμε; Χειρότερο; Μπορώ να κάνω κάτι ώστε να είναι καλύτερο;
Ο καθένας θα έχει λόγο να περιμένει κάτι καλύτερο, έτσι όπως αυτό προσδιορίζεται από τις ανάγκες και τα θέλω του.
Ή μήπως σκοπός θα πρέπει να είναι η αέναη προσπάθεια να είσαι ή να προσπαθείς να είσαι και να γίνεσαι καλύτερος, ώστε να ζήσεις καλύτερα την επόμενη στιγμή;
Εφόσον βέβαια αυτή υπάρξει.
Και υπό αυτήν την οπτική πόσο ματαιόδοξο μπορεί να είναι να προσπαθεί κάποιος να ελέγξει το μέλλον του; Να το προκαθορίσει; Να το ζήσει όπως αυτός θέλει; Πόσο νόημα έχει ο προγραμματισμός της ύπαρξης μας;
Κακά τα ψέματα, εδώ ο αντίλογος είναι τουλάχιστον χειροπιαστός.
Όλοι μας σχεδιάζουμε με κάποιον τρόπο το μέλλον και το σχέδιο πραγματοποιείται. Βάζουμε ξυπνητήρι την ίδια ώρα κάθε πρωί. Προσχεδιάζουμε τι θα κάνουμε μέσα στην επόμενη μέρα, την άλλη εβδομάδα, μήνα, σε πέντε χρόνια. Πολλές φορές τα καταφέρνουμε όπως τα σκεφτήκαμε και τα σχεδιάσαμε.
Καθορίσαμε όμως με αυτόν τον τρόπο το μέλλον μας; Ή ζούμε την ίδια μας την αυταπάτη;
Δεν προσπαθώ να φιλοσοφήσω πάνω στην έννοια του χρόνου. Το έκαναν πολλοί, πολύ πριν από μένα και σίγουρα καλύτερα.
Όμως, τι σκέφτεσαι όταν πιάνεις τον εαυτό σου να κοιτάζει το πουθενά, χωρίς να ξέρεις πόση ώρα πέρασε;
Άστο.
Πάω να δω το "Interstellar".
E.P.
Αφήστε το σχόλιό σας εδώ
Ιστότοπος για ανταλλαγή απόψεων και έκφραση ιδεών